Dünya

BM’deki “katil robotlar” zirvesinden sonuç çıkmadı

BM çatısı altında Cenevre'de toplanan 128 ülke, insan müdahalesi olmadan hedef seçip saldırabilen otonom silah sistemlerinin düzenlenmesi için müzakere başlatma kararında uzlaşamadı. Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında Cenevre'de düzenlenen ve…

BM çatısı altında Cenevre’de toplanan 128 ülke, insan müdahalesi olmadan hedef seçip saldırabilen otonom silah sistemlerinin düzenlenmesi için müzakere başlatma kararında uzlaşamadı.

Bu alan reklama açık
Haber İçi · 300×250

Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında Cenevre’de düzenlenen ve “katil robotlar” olarak adlandırılan otonom silah sistemlerinin (LAWS) düzenlenmesini ele alan konferans, özellikle Rusya’nın beş gün süren müzakereleri yavaşlatması üzerine cuma günkü son teslim tarihini aşarak bugüne sarktı.

 

BM Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi’ne (CCW) taraf 128 ülke, yapay zekanın savaş alanlarını köklü biçimde dönüştürdüğü süreçte, ölümcül kararları otonom makinelere bırakmaya karşı yapılan uyarılar eşliğinde bu silahları düzenleyecek müzakerelerin başlatılıp başlatılmayacağını ve hangi şartlarda yürütüleceğini belirlemek için hafta boyunca yoğun çaba harcadı.

 

İsviçre Büyükelçisi Julien Thoni’nin başkanlık ettiği konferansta herhangi bir kararın alınabilmesi için tüm tarafların tam mutabakatı gerekirken, devletlerin çoğunluğu hukuken bağlayıcı anlaşmadan yana tavır alıyor.

 

Ancak bu teknolojiyi elinde tutan ABD ve Rusya gibi ülkeler, hareket alanlarını kısıtlayacak kurallara sıcak bakmıyor.

 

BM, bugün yaptığı kısa açıklamada, “Ölümcül otonom silah sistemleri üzerine kurulacak gelecekteki Hükümet Uzmanları Grubunun görev yetkisi ve çalışma usulleri için yüksek sözleşmeci taraflarla özel istişareler devam ediyor” ifadesini kullandı.

Cenevre’deki BM Milletler Sarayı’nda yürütülen görüşmeler planlanan süreyi aşınca, delegeler hafta sonu yapılacak Dünya Satranç Şampiyonası’nın açılış töreni hazırlıklarını yürüten teknisyenlere yer açmak amacıyla ana genel kurul salonunu boşaltmak zorunda kaldı.

 

Üst kattaki daha küçük bir odaya sığışan temsilciler müzakereleri kapalı kapılar ardında sürdürürken, gece yarısından önce kısa olması planlanan arada birçok delege Rusya temsilcisinin etrafında uzun süre toplandı ve ardından 15 kişilik grup merdiven boşluğunda fısıltıyla görüşmeler yaptı.

 

Brezilya Büyükelçisi Frederico Meyer, “bazı ülkelerin güce, bazı ülkelerin ise çoğunluğa sahip olduğu” denge arayışı yürüttüklerini belirtti.

 

Gazetecilere konuşan Meyer, “Masadan eli boş kalkamayız” diyerek bunun “dünya, Birleşmiş Milletler ve insanlık için korkunç olacağını” vurguladı.

 

Devreye alındıktan sonra insan müdahalesi olmadan hedef seçip saldırabilen LAWS sistemlerinin sahadaki varlığına dikkat çeken 300’den fazla kuruluşun oluşturduğu küresel “Stop Killer Robots” koalisyonu, bu silahların Ukrayna’daki savaş dahil çeşitli alanlarda halihazırda test edildiğini veya konuşlandırıldığını bildirdi.

RUSYA’NIN GÖZLEMCİ İTİRAZI GÖRÜŞMELERİ KAPALI KAPILAR ARDINDA İTTİ

 

Konferans pazartesi günü başladığında Rusya, Avrupa Birliği (AB) ve sivil toplum kuruluşları dahil gözlemcilerin tartışmalara katılmasına itiraz ederek usul krizi çıkardı.

 

Bu itiraz, devletlerin hafta boyunca görüşmelerin büyük bölümünü gayriresmi formatta ve kapalı kapılar ardında sürdürmesine yol açarken, az sayıdaki açık oturumda süreç ve metin ifadeleri üzerindeki anlaşmazlıklar öne çıktı.

 

AFP’ye adını vermeden konuşan diplomat, bir haftalık görüşmelerin farklı kampları birbirine yaklaştırdığını belirterek, “Bir şeyler müzakere etme ihtiyacında uzlaşmaya çok yakınız. Müzakerelere odaklanan bir sürece aktif olarak karşı çıkan yalnızca tek bir heyet var” dedi.

 

Meyer ise “kimsenin masum olmadığını” savunarak “Rusya’nın arkasında başka ülkelerin yer aldığını” öne sürdü.

UZMANLARDAN “OPPENHEIMER ANI” UYARISI

 

AFP’nin gördüğü anlaşma taslağı, temel olarak “uluslararası insani hukuku izah eden” ve mevcut hukukun nasıl uygulanacağını araştıran çerçeve protokol için müzakerelerin başlatılmasını öngörüyor.

 

Taslak metin, “uygun görüldüğü takdirde” aşamalı olarak “ek kurallar ve diğer olası tedbirler” geliştirilebileceğini de içeriyor.

 

Lex International hayırseverlik fonundan Magnus Lovold, bu taslağın “otonom silah görüşmelerini önümüzdeki yıllarda da CCW’nin işlevsiz uzlaşma sürecine hapsetmek için tasarlanmış gibi göründüğünü” söyledi.

 

Bunun için zaman kalmadığını vurgulayan Lovold, dünyayı nükleer silahlar çağına taşıyan fizikçi Robert Oppenheimer’a atıfla dünyanın “Oppenheimer anına” yaklaştığı uyarısını yaptı.

 

Lovold, “Şu anda gerçekten öyle bir eşikteyiz ki gelecekte ihtiyacımız olan bu kuralları gerçekten oluşturmak çok daha zorlaşabilir” dedi.

Haberin devamı için: NTV Dünya

Bu alan reklama açık
Haber Sonu · 728×90

Kaynak: NTV Dünya

Yorum yazın